Rekenen aan lawaai op de arbeidsplaats

Equivalent geluidniveau:

Het "energetisch" gemiddelde geluidniveau over een bepaald tijdsinterval. Dit kan alleen worden gemeten met een integrerende geluidsniveaumeter.

dB(A):

De "A" houdt verband met de A-filterkromme die op het te beoordelen geluid wordt toegepast. Het is een ruwe benadering van de frequentiegevoeligheid van ons oor.

Geluidsdosis:

Bepaalde hoeveelheid geluid, uitgedrukt als het percentage van hetgeen overeen komt met bijvoorbeeld 80 dB(A) gedurende 8 uur. De 100% dosis ligt niet zonder meer vast; het verschilt per land. In Europa gebruiken we geluidexpositieniveau:

Geluidexpositieniveau (LEX,8h voorheen LEX,T):

Fysisch hetzelfde als een dosis zoals boven omschreven maar dan uitgedrukt in het gemiddelde geluidsniveau, dus in decibel, over een werkdag van 8 uur. LEX,T wordt volgens NEN3418 berekend aan de hand van de geluidsmeting van alle werkzaamheden op een dag. De duur van elke werkzaamheid wordt erin verrekend. NEN 3418 is inmiddels vervangen door ISO 9612. In deze internationel norm is een methode opgenomen die vrijwel gelijk is aan die van NEN 3418.

Partieel geluidexpositieniveau (LEX,t):

Het equivalent geluidniveau van een werkzaamheid, waarbij de duur van de werkzaamheid verrekend is. De (logaritmische) sommatie van alle waarden van LEX,t, corresponderend met de duur van de werkdag, geeft de LEX,8h.
De LEX,t is een onmisbaar hulpmiddel om de belangrijkste bronnen op te sporen en prioriteiten te stellen in het plan van aanpak ten aanzien van lawaai op de werkplek.

Rekenblad in Excel om rekenwijze van LEX,t en LEX,8h te demonstreren.

Maximale blootstellingsduur:

Niets voor niets is 85 dB(A) de bovengrens voor het lawaai op de arbeidsplaats. Het is algemeen aanvaard dat er boven de 85 dB(A) een hoge kans op gehoorschade bestaat.
Toch is het gangbaar een verband te leggen tussen de kans op schade en de duur van lawaai met een zeker geluidsniveau:
Als we er vanuit gaan dat 80 dB(A) over een hele dag nog net aanvaardbaar is, dan is de maximale blootstellingsduur afhankelijk van het geluidsniveau als volgt:
83 dB(A) - 4 uur
86 dB(A) - 2 uur
89 dB(A) - 1 uur
92 dB(A) - 0,5 uur
enzovoorts
Bovenstaand schema geeft enig inzicht in de rekenwijze van de decibel: verdubbeling van de geluidsenergie geeft een verhoging van 3 dB. Het moet desondanks dringend worden afgeraden om dagelijks zonder gehoorsbescherming 5 minuten een slijpptol (circa 98 dB(A)) te hanteren.