Normen voor meten van geluid: arbo en machines

geluidsmeting-machine-richtlijn

Voor arbeidsomstandigheden wordt de blootstelling aan geluid op de werkplek beoordeeld voor een combinatie van werkzaamheden, rekeninghoudend met bijvoorbeeld alle omgevingsgeluiden en de akoestiek van de ruimte. Voor de machinerichtlijn moet het geluid van alléén de betreffende machine worden beoordeeld met minimale bijdragen door andere geluidbronnen, zonder beïnvloeding door de akoestisch omgeving, en bij goed omschreven en reproduceerbare bedrijfscondities. Dit wordt in de machinerichtlijn de geluidsemissiedruk genoemd. Beide beoordelingsmethoden vergen een andere methoden en dus verschillende normen.

Arbeidsomstandigheden, bepalen van blootstelling: NEN-EN-ISO 9612

Geluid op de arbeidsplaats ten behoeve van de arbo risico-inventarisatie wordt gemeten volgens NEN-EN-ISO 9612. Met deze norm kan de schadelijkheid van het werk op het gehoor worden bepaald. Voor arbeidsomstandigheden wordt altijd de geluidsbelasting bepaald behorend bij een taak of een combinatie van taken. De relatieve bijdrage van elk taak of deeltaak kan met NEN-EN-ISO 9612 worden bepaald indien de zogenaamde 'task-based' methode wordt gebruikt. Dan kunnen de juiste prioriteiten worden bepaald bij het nemen van maatregelen.
Daarnaast bevat IS0 9612 twee methode waarbij gedurende willekeurig intervallen of hele dagen wordt gemeten. Dat is eenvoudiger wat betreft werkzaamhedenanalyse en berekening van de dagdosis maar de totale meettijd is daarbij wel langer. NEN 3418 en NEN 3419 zijn vervallen.
Inleiding ISO 9612 - powerpoint presentatie.

Geluidhinder op de arbeidsplaats

NPR 3438 is een leidraad om de hinder van geluid op de werkplek te beoordelen. Hiermee kan het geluidniveau wordt getoetst, uitgaande van de benodigde mate van concentratie en communicatie op het werk. Deze praktijkrichtlijn is een goede leidraad bij een geluidsonderzoek om te beoordelen of, en in welke mate, geluid een factor is bij stress of burn-out. De leidraad bevat o.a. een methode om de spraakverstaanbaarheid (STI) te schatten. VDI 2058 biedt een alternatieve aanpak.

Machinerichtlijn & CE markering, bepalen van emissie en geluidsvermogen

Voor CE markering wordt voor geluidmeting bij voorkeur gebruik gemaakt van Europees geharmoniseerde normen. In deze normen worden minimum eisen gesteld aan (akoestische) omstandigheden en bedrijfscondities om de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van de resultaten te borgen. Het gebruik een geharmoniseerde norm heeft als grote voordeel dat in een meetrapport kan worden verwezen naar gestandaardiseerde omstandiheden en condities; dat bespaart tijd en geld. Bovendien is er dan op voorhand maximale consensus over de reslutaten. Afwijken van de een geharmoniseerde norm vergt een extra inspanning en is daardoor duurder.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen het meten van het geluidsvermogenniveau van een machine en het geluidsdrukniveau op de bedienplaats (geluidsemissiedruk). De belangrijkste normen voor in situ metingen zijn:


Specifieke normen geluidsmeting machines (noise test codes)

Inmiddels is er een lange lijst met specifieke meetvoorschriften voor geluid verschenen. Zoek daarvoor op "new approach", "machine directive" en "harmonized standards". Helaas zitten de zogenaamde "noise test code" soms verborgen in een algemene veiligheidsnorm voor een bepaalde familie van machines. Dat kan in zo'n geval in een preview van de norm worden gezien.
een kleine selectie:

Normen specifiek over geluidmeting:
NEN-ISO 11094: motor aangedreven grasmaaiers, bos- en tuinbouwtrekkers
NEN-EN ISO 2151: compressoren en vacuüpompen
NEN-EN ISO 20361 Vloeistofpompen en pompeenheden
NEN-EN 12053: industriële transportvoertuigen
NEN-EN 13023: drukpersen, papiermachines en aanverwante grafische machines
NEN-EN 13487: warmtewisselaars, condensors en droge koelers
NEN-EN 415-9: Verpakkingsmachines
NEN-EN ISO 9902: textielmachines (zeven delen)
NEN-EN ISO 15744: niet electrische handgereedschappen (bijvoorbeeld pneumatische)
NEN-EN ISO 6395: grondverzetmachines (extern geluid)
NEN-EN ISO 7779: gegevensverwerkende en communicatieapparatuur (bijvoorbeeld computers)
NEN-EN ISO 7960: houtbewerkingsmachines (19 speciale typen)

Veiligheidsnormen die een noise test code bevatten:
NEN-EN ISO 4254 (reeks): landbouwmachines
NEN-EN ISO 22868: Bosbouwmachines
NEN-EN 13648: Verticuteerders en beluchters
NEN-EN 13898: veiligheid van zaagmachines (alleen metaal)
NEN-EN 13852-1: Hijskranen - Offshore kranen
NEN-EN 1151-2 Pompen - Centrifugaalpompen
NEN-EN 15503: Tuingereedschap
NEN-EN 1678 Machines voor voedselbereiding - Snijmachines voor groenten
EN-IEC 60745-1: Handgereedschap met elektrische aandrijving
NEN-EN 60335: Schrob en zuig vloerreinigingsmachines
NEN-EN ISO 8359: Zuurstof concentratoren voor medische doeleinden
NEN-EN ISO 17510: Slaap apnue toestellen